<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans" xml:id="T61n2243"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经数位版, No. 1 千手经二十八部众释</title> <author></author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> </fileDesc> <encodingDesc> <charDecl> <char xml:id="SD-A656"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A656</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>va</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖪</mapping> </char> <char xml:id="SD-A9BD"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A9BD</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>jra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖕𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5B6"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5B6</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>pā</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖢𑖯</mapping> </char> <char xml:id="SD-A54D"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A54D</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṇi</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖜𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-A45C"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A45C</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>gu</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖐𑖲</mapping> </char> <char xml:id="SD-E0C3"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E0C3</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>hya</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮𑖿𑖧</mapping> </char> <char xml:id="SD-A440"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A440</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ka</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖎</mapping> </char> <char xml:id="SD-A57E"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A57E</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dhī</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖠𑖱</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5B5"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5B5</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>pa</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖢</mapping> </char> <char xml:id="SD-A559"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A559</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ti</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-A66C"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A66C</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>śaṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖫𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5FD"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5FD</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5E5"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5E5</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ma</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖦</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6AE"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6AE</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>he</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮𑖸</mapping> </char> <char xml:id="SD-E0AB"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E0AB</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>śva</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖫𑖿𑖪</mapping> </char> <char xml:id="SD67D4A"> <charName>CBETA CHARACTER SD67D4A</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>koṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖎𑖺𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5B7"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5B7</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>pi</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖢𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-A57B"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A57B</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖠</mapping> </char> <char xml:id="SD-A642"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A642</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ru</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖲</mapping> </char> <char xml:id="SD-A54B"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A54B</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṇa</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖜</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5F1"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5F1</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ya</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖧</mapping> </char> <char xml:id="SD-A47E"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A47E</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ci</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖓𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-AA76"> <charName>CBETA CHARACTER SD-AA76</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6A2"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6A2</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>se</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖭𑖸</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5A9"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5A9</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>na</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖡</mapping> </char> <char xml:id="SD-A444"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A444</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ku</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖎𑖲</mapping> </char> <char xml:id="SD-A648"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A648</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>raṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A561"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A561</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>taṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A4DA"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A4DA</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṭa</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖘</mapping> </char> <char xml:id="SD-A658"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A658</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>vi</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖪𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5FE"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5FE</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>rā</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖯</mapping> </char> <char xml:id="SD-B5ED"> <charName>CBETA CHARACTER SD-B5ED</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>rja</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖿𑖕</mapping> </char> <char xml:id="SD-CFC5"> <charName>CBETA CHARACTER SD-CFC5</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>a</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖀</mapping> </char> <char xml:id="SD-B7D3"> <charName>CBETA CHARACTER SD-B7D3</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>rha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖿𑖮</mapping> </char> <char xml:id="SD-AAD4"> <charName>CBETA CHARACTER SD-AAD4</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>bra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖤𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-E0CB"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E0CB</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>hma</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮𑖿𑖦</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6A6"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6A6</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>saṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖭𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5FB"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5FB</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>yaṃ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖧𑖽</mapping> </char> <char xml:id="SD-A575"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A575</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>de</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖟𑖸</mapping> </char> <char xml:id="SD-A4F2"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A4F2</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ī</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖃</mapping> </char> <char xml:id="SD-E1F3"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E1F3</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ttra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖿𑖝𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6A9"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6A9</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>hā</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮𑖯</mapping> </char> <char xml:id="SD-AB60"> <charName>CBETA CHARACTER SD-AB60</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>śrī</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖫𑖿𑖨𑖱</mapping> </char> <char xml:id="SD-CBEF"> <charName>CBETA CHARACTER SD-CBEF</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dhṛ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖠𑖴</mapping> </char> <char xml:id="SD-A557"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A557</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ta</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝</mapping> </char> <char xml:id="SD-E1D2"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E1D2</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṣṭra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖬𑖿𑖘𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6A8"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6A8</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮</mapping> </char> <char xml:id="SD-A640"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A640</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ri</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-A7DD"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A7DD</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>tye</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖿𑖧𑖸</mapping> </char> <char xml:id="SD-CBE3"> <charName>CBETA CHARACTER SD-CBE3</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>tṛ</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖴</mapping> </char> <char xml:id="SD-A4FE"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A4FE</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ḍha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖛</mapping> </char> <char xml:id="SD-E0E1"> <charName>CBETA CHARACTER SD-E0E1</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>śra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖫𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A4B6"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A4B6</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ja</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖕</mapping> </char> <char xml:id="SD-A670"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A670</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṣi</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖬𑖰</mapping> </char> <char xml:id="SD-AABC"> <charName>CBETA CHARACTER SD-AABC</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>pra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖢𑖿𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A55F"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A55F</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>to</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖺</mapping> </char> <char xml:id="SD5546D"> <charName>CBETA CHARACTER SD5546D</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṅdhe</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖒𑖿𑖠𑖸</mapping> </char> <char xml:id="SD-A458"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A458</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ga</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖐</mapping> </char> <char xml:id="SD-A67A"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A67A</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>sa</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖭</mapping> </char> <char xml:id="SD-A55B"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A55B</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>tu</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖝𑖲</mapping> </char> <char xml:id="SD-A7F3"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A7F3</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dyu</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖧𑗜</mapping> </char> <char xml:id="SD2F073"> <charName>CBETA CHARACTER SD2F073</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>dbhā</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖥𑖯</mapping> </char> <char xml:id="SD-C9FD"> <charName>CBETA CHARACTER SD-C9FD</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ṇḍa</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖜𑖿𑖚</mapping> </char> </charDecl> </encodingDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone n="1" unit="juan"/> <lb ed="T" n="0749b24"/><span class="tx"><anchor n="0749b2401" xml:id="064520749b2401"></anchor>十百手陀罗尼守护者名号略释</span> <lb ed="T" n="0749b25"/><span class="tx">千手陀罗尼经。新古两本共有本尊敕偈。偈</span> <lb ed="T" n="0749b26"/><span class="tx">中有守护者诸天善神等名。两本大同少异。</span> <lb ed="T" n="0749b27"/><span class="tx">然于古经有疏三卷。新本无疏。言古本</span> <lb ed="T" n="0749b28"/><span class="tx">者。似未再治。文段增多有种种药法幷秘</span> <lb ed="T" n="0749b29"/><span class="tx">術等。于彼疏中。先帖经文。後释经文。于观</span> <lb ed="T" n="0749b30"/><span class="tx">音部持法行者。须要披阅也。其新本者。除</span> <lb ed="T" n="0749b31"/><span class="tx">粗取要。为令易诵持也。世流佈本是也。</span> <lb ed="T" n="0749c01"/><span class="tx">此外大宋有摸印之本。颇谓修直之本。除</span> <lb ed="T" n="0749c02"/><span class="tx">本经陀罗尼。改入不空译咒。加之所所文言</span> <lb ed="T" n="0749c03"/><span class="tx">有增减有修直矣。余集此三经守护者名。</span> <lb ed="T" n="0749c04"/><span class="tx">谨致取捨。或依梵文。或引他经。聊作解释。</span> <lb ed="T" n="0749c05"/><span class="tx">非为勝他名闻。但是为兴法利生耳。古本</span> <lb ed="T" n="0749c06"/><span class="tx">经疏释敕偈神名云能护者</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">不名二十</span> <lb ed="T" n="0749c07"/><span class="tx">八部众。爰世人擧呼此守护者为千手观音</span> <lb ed="T" n="0749c08"/><span class="tx">二十八部众。而于经中及古疏等未分二</span> <lb ed="T" n="0749c09"/><span class="tx">十八。亦不名二十八部众。<anchor n="0749c0902" xml:id="064530749c0902"></anchor>就中古千手经</span> <lb ed="T" n="0749c10"/><span class="tx">偈有四十句。其二十七句神名也</span><note place="inline">缺魔尼跋陀<br/>罗一句。散</note> <lb ed="T" n="0749c11"/><note place="inline">指大将弗<br/>罗婆一句</note><span class="tx">疏曰。次说敕偈有十三颂。初遣密</span> <lb ed="T" n="0749c12"/><span class="tx">迹力士。四句成文。次三四颂。颂各三句遣</span> <lb ed="T" n="0749c13"/><span class="tx">诸善神</span><note place="inline">云云</note><note place="inline"> 私云。言三四者十二也。初四句为一<br/>颂。次十二颂各三句为<anchor n="0749c1303" xml:id="064540749c1303"></anchor>颂也。其二十</note> <lb ed="T" n="0749c14"/><note place="inline">七句神名也。十三句敕言也。谓常<br/>当拥护受持者也。合四十句也</note><span class="tx">新千手经敕偈有</span> <lb ed="T" n="0749c15"/><span class="tx">四十三句。就中神名有二十九句。私分为</span> <lb ed="T" n="0749c16"/><span class="tx">二十八部。所谓初二句为一部故成二十八</span> <lb ed="T" n="0749c17"/><span class="tx">部。部者部黨也。集等辈者也。孔雀经有二</span> <lb ed="T" n="0749c18"/><span class="tx">十八部鬼神。皆是夜叉。非今经众。所谓四方</span> <lb ed="T" n="0749c19"/><span class="tx">各有四夜叉成十六人。四角有四夜叉。上</span> <lb ed="T" n="0749c20"/><span class="tx">方有四夜叉。下方有四夜叉。总合二十八药</span> <lb ed="T" n="0749c21"/><span class="tx">叉也。不云二十八部众。葉衣观音经有二</span> <lb ed="T" n="0749c22"/><span class="tx">十八夜叉。大将不名二十八部。如孔雀经</span> <lb ed="T" n="0749c23"/><span class="tx">也。今千手经守护者神各呼为二十八部。似</span> <lb ed="T" n="0749c24"/><span class="tx">可尔<anchor n="0749c2404" xml:id="064550749c2404"></anchor>也。何者。一句或有二人。或有三人。</span> <lb ed="T" n="0749c25"/><span class="tx">是故一句为一部。今私强随世人之谓试</span> <lb ed="T" n="0749c26"/><span class="tx">立部名。一往解之。近代外师以天二十八</span> <lb ed="T" n="0749c27"/><span class="tx">宿毘沙门二十八使者。配新千手经敕偈神</span> <lb ed="T" n="0749c28"/><span class="tx">名。以一人配一句为同伴。其偈初二句配</span> <lb ed="T" n="0749c29"/><span class="tx">一宿。二十七句各配一宿一使者。私弹曰。二</span> <lb ed="T" n="0750a01"/><span class="tx">十八宿者二十八宫也。二十八使<anchor n="0750a0101" xml:id="064560750a0101"></anchor>者亦二十</span> <lb ed="T" n="0750a02"/><span class="tx">八人也。何以一人配部众。且密迹金刚士･</span> <lb ed="T" n="0750a03"/><span class="tx">鸟刍･君<anchor n="0750a0302" xml:id="064570750a0302"></anchor>荼･鸯俱尸。是一部中四人也。或一</span> <lb ed="T" n="0750a04"/><span class="tx">句含二人。如摩醯那罗达。或一句含三人。</span> <lb ed="T" n="0750a05"/><span class="tx">如迦楼･紧那･摩睺罗。或一句含多众。如释</span> <lb ed="T" n="0750a06"/><span class="tx">王三十三二十八部大仙众。岂句句各配一</span> <lb ed="T" n="0750a07"/><span class="tx">人耶。余捨彼彼之释。私作解释。彼古千手</span> <lb ed="T" n="0750a08"/><span class="tx">经疏释此守护者名。似不当理。所以不</span> <lb ed="T" n="0750a09"/><span class="tx">与梵文合。亦不明出所。然其释名颇可加。</span> <lb ed="T" n="0750a10"/><span class="tx">今释之左。谁知其正。唯待圣旨</span> <lb ed="T" n="0750a11"/><span class="tx">经曰。密迹金刚士乌刍君荼鸯俱尸 释曰。</span> <lb ed="T" n="0750a12"/><span class="tx">此明咒神部也。经长行云。金刚密迹</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">是</span> <lb ed="T" n="0750a13"/><span class="tx">秘密主也。大菩萨也。或现忿怒形名金刚</span> <lb ed="T" n="0750a14"/><span class="tx">密迹。或现端正身。名金刚手。或名金刚首。</span> <lb ed="T" n="0750a15"/><span class="tx">即赞曰。皈命密迹主。摧伏诸魔者。童真法王</span> <lb ed="T" n="0750a16"/><span class="tx">子。具普贤众行</span><note place="inline">云云</note><note place="inline">今略抄之。此赞文殊八字法。<br/>名文殊汉语赞讹也。苏悉地</note> <lb ed="T" n="0750a17"/><note place="inline">轨为金刚萨埵赞。而云皈命金刚首。馀句<br/>句彼此共同。虽有数行偈。今略不出</note><span class="tx">手执金刚</span> <lb ed="T" n="0750a18"/><span class="tx">杵。故名金刚士。其力坚固故。名金刚士也</span> <lb ed="T" n="0750a19"/><note place="inline">有二<br/>释也</note><span class="tx">乌刍者。乌刍洒摩也。唐云解秽。又云</span> <lb ed="T" n="0750a20"/><span class="tx">受触。又云秽迹。是明王也。大<persName>佛</persName>顶经名火</span> <lb ed="T" n="0750a21"/><span class="tx">头金刚</span><note place="inline">解秽義在苏悉等轨。受触義在大<persName>佛</persName>顶经。<br/>秽迹義在秽积金刚灵要门。今略不出</note><span class="tx">君</span> <lb ed="T" n="0750a22"/><span class="tx">荼者。军荼利也。是故古千手经云。军荼唐云</span> <lb ed="T" n="0750a23"/><span class="tx">甁。谓甘露甁也。亦是明王也。轨赞曰。流泼</span> <lb ed="T" n="0750a24"/><span class="tx">甘露水。洗涤藏识中</span><note place="inline">云云</note><note place="inline">今取莲花军荼<br/>利。莲花部故</note><span class="tx">鸯俱</span> <lb ed="T" n="0750a25"/><span class="tx">尸者。唐云召。谓钩召神也。密宗五部各有</span> <lb ed="T" n="0750a26"/><span class="tx">钩召使者。莲花部以马头明王为钩召使</span> <lb ed="T" n="0750a27"/><span class="tx">者。是故千手仪轨四摄中钩用马头印明。明</span> <lb ed="T" n="0750a28"/><span class="tx">曰。贺野疙哩</span><note place="inline">二合</note><span class="tx">嚩</span><note place="inline">唐云<br/>马头</note><span class="tx">摩贺</span><note place="inline">引</note><span class="tx">跛娜莽</span><note place="inline">二合。<br/>引</note> <lb ed="T" n="0750b01"/><note place="inline">唐云大<br/>莲花</note><span class="tx">矩舍</span><note place="inline">唐云<br/>钩召</note><span class="tx">解曰。言矩舍者。俱尸同语</span> <lb ed="T" n="0750b02"/><span class="tx">也。上句娜莽之引声有阿音。是故阿矩舍也。</span> <lb ed="T" n="0750b03"/><span class="tx">是谓鸯俱尸。亦云鸯俱施。皆是同梵语也。</span> <lb ed="T" n="0750b04"/><span class="tx">不空两卷随求经列莲花部云。毘俱知多罗</span> <lb ed="T" n="0750b05"/><span class="tx">央俱尸</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">宝思惟译随求即得大自在陀罗</span> <lb ed="T" n="0750b06"/><span class="tx">尼经云。神咒诸神大威德者。所谓鸯俱施神</span> <lb ed="T" n="0750b07"/><span class="tx">拔折罗商羯罗神</span><note place="inline">云云 依两卷经取莲花部钩召<br/>神。依一卷经立明咒神部</note> <lb ed="T" n="0750b08"/><note place="inline">也</note><span class="tx">言神咒<anchor n="0750b0803" xml:id="064580750b0803"></anchor>神者。或名真言神</span><note place="inline">见不空羂索<br/>三十卷本</note><span class="tx">或</span> <lb ed="T" n="0750b09"/><span class="tx">名明王</span><note place="inline">见诸<br/>别轨</note><span class="tx">或名咒神</span><note place="inline">见毘奈耶经。或云明。<br/>或云咒。是同名也</note> <lb ed="T" n="0750b10"/><span class="tx">明咒神部主梵号</span> <lb ed="T" n="0750b11"/><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A9BD"></g><g ref="#SD-A5B6"></g><g ref="#SD-A54D"></g><g ref="#SD-A45C"></g><g ref="#SD-E0C3"></g><span class="tx"><anchor n="0750b1104" xml:id="064590750b1104"></anchor></span><g ref="#SD-A440"></g><g ref="#SD-A57E"></g><g ref="#SD-A5B5"></g><g ref="#SD-A559"></g> <lb ed="T" n="0750b12"/><span class="tx">缚 曰罗</span><note place="inline">二合</note><span class="tx"> 播</span><note place="inline">引</note><span class="tx"> 抳玉 呬野</span><note place="inline">二合</note><span class="tx"> 迦地钵底</span><note place="inline">此云<br/>执金</note> <lb ed="T" n="0750b13"/><note place="inline">刚密<br/>迹</note> <lb ed="T" n="0750b14"/><span class="tx">经曰。八部力士赏迦罗 释曰。是咒神使者</span> <lb ed="T" n="0750b15"/><span class="tx">部也。使者则眷属也。是故古千手经云。时诸</span> <lb ed="T" n="0750b16"/><span class="tx">眷属赏迦罗</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">不云八部力士。而今言八</span> <lb ed="T" n="0750b17"/><span class="tx">部力士者。八金刚使也。下有赏迦罗之言</span> <lb ed="T" n="0750b18"/><span class="tx">故也。赏迦罗者。金刚使通号也。又云商迦</span> <lb ed="T" n="0750b19"/><span class="tx">罗。唐云连锁</span><note place="inline">见大<persName>佛</persName><br/>顶经</note><span class="tx">不空两卷随求经列守</span> <lb ed="T" n="0750b20"/><span class="tx">护者云。及馀金刚锁</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">是则总擧金刚使</span> <lb ed="T" n="0750b21"/><span class="tx">者也。八金刚使则八大明王使也。仁王经指</span> <lb ed="T" n="0750b22"/><span class="tx">五大明王云我使五大力菩萨。又云是五大</span> <lb ed="T" n="0750b23"/><span class="tx"><anchor n="0750b2305" xml:id="0645A0750b2305"></anchor>士。今亦如是明王使者名力<anchor n="0750b2306" xml:id="0645B0750b2306"></anchor>名士。诸金</span> <lb ed="T" n="0750b24"/><span class="tx">刚众通名力士。如云密迹力士。今部黨八</span> <lb ed="T" n="0750b25"/><span class="tx">分故云八部也。通梵号曰</span> <lb ed="T" n="0750b26"/><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A9BD"></g><g ref="#SD-A66C"></g><g ref="#SD-A440"></g><g ref="#SD-A5FD"></g> <lb ed="T" n="0750b27"/><span class="tx">嚩 曰啰</span><note place="inline">二合</note><span class="tx"> 商迦罗</span> <lb ed="T" n="0750b28"/><span class="tx">经曰。摩醯那罗达</span><note place="inline">古千手经云<br/>那罗延</note><span class="tx"> 释曰。是大力</span> <lb ed="T" n="0750b29"/><span class="tx">天部也。摩醯者。大自在天略梵名也。馀经云</span> <lb ed="T" n="0750c01"/><span class="tx">摩醯首罗。或云摩醯湿缚罗。正可云摩诃</span> <lb ed="T" n="0750c02"/><note place="inline">大也</note><span class="tx">伊湿嚩啰</span><note place="inline">自在也</note><span class="tx">而诃合伊称醯如不空</span> <lb ed="T" n="0750c03"/><span class="tx">羂索大咒曰伊湿嚩罗</span><note place="inline">自在</note><span class="tx">摩醯湿嚩罗</span><note place="inline">大自</note> <lb ed="T" n="0750c04"/><note place="inline">在</note><span class="tx">那罗达者。那罗延天也。达字者延字之误</span> <lb ed="T" n="0750c05"/><span class="tx">也。正可云曩罗</span><note place="inline">唐云<br/>人</note><span class="tx">延拏</span><note place="inline">唐云<br/>生本</note><span class="tx">梵天那罗</span> <lb ed="T" n="0750c06"/><span class="tx">延･大自在三天不相離者也。谓摩度迦罗天</span> <lb ed="T" n="0750c07"/><span class="tx">三兄弟也</span><note place="inline">摩度迦罗者<br/>大黑天神也</note><span class="tx">是故摩醯那罗延为一</span> <lb ed="T" n="0750c08"/><span class="tx">部也。大自在梵号曰</span> <lb ed="T" n="0750c09"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A6AE"></g><g ref="#SD-E0AB"></g><g ref="#SD-A5FD"></g> <lb ed="T" n="0750c10"/><span class="tx">摩醯 湿缚 罗</span> <lb ed="T" n="0750c11"/><span class="tx">经曰。金毘罗陀迦毘罗 释曰。旷野鬼神部</span> <lb ed="T" n="0750c12"/><span class="tx">也。金光明云旷野金毘罗。旷野者。擧住处</span> <lb ed="T" n="0750c13"/><span class="tx">也。又名劫跛罗陀罗。唐云持髑髅神也。摩</span> <lb ed="T" n="0750c14"/><span class="tx">诃摩耶经云。提头赖咤天王第三辅臣。金毘</span> <lb ed="T" n="0750c15"/><span class="tx">罗毘沙门天王第一辅臣。迦毘罗夜叉</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">迦</span> <lb ed="T" n="0750c16"/><span class="tx">毘罗靑色夜叉也</span><note place="inline">翻经沙门玄应一切经音義云。迦毘<br/>罗此云苍色。则春天色。云云</note> <lb ed="T" n="0750c17"/><span class="tx">初神梵名</span> <lb ed="T" n="0750c18"/><g ref="#SD67D4A"></g><g ref="#SD-A5B7"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A57B"></g><g ref="#SD-A5FD"></g> <lb ed="T" n="0750c19"/><span class="tx">金毘罗陀罗</span> <lb ed="T" n="0750c20"/><span class="tx">经曰。婆馺婆楼那 释曰。是水神部也。婆馺</span> <lb ed="T" n="0750c21"/><span class="tx">亦云摩娑。此鱼梵名也。婆楼那者。水天梵名</span> <lb ed="T" n="0750c22"/><span class="tx">也</span><note place="inline">大宋新模本云。婆馺婆<br/>楼罗。云云。私云。讹也</note><span class="tx">大集经第五十六云。有</span> <lb ed="T" n="0750c23"/><span class="tx">五种龙。善住龙王为一切象龙王。难陀婆难</span> <lb ed="T" n="0750c24"/><span class="tx">陀二龙王为一切蛇龙主。阿耨达龙王为一</span> <lb ed="T" n="0750c25"/><span class="tx">切马龙主。摩那苏婆帝龙王为一切蛤蟆龙</span> <lb ed="T" n="0750c26"/><span class="tx">主。婆楼那龙王为一切鱼龙主。此五大龙王</span> <lb ed="T" n="0750c27"/><span class="tx">安住大乘有大威德</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">是故今经婆楼那</span> <lb ed="T" n="0750c28"/><span class="tx">之上加莫名也。可云鱼龙王水天也。大宝</span> <lb ed="T" n="0750c29"/><span class="tx">积经优波離所问会<persName>佛</persName>名中云婆楼那。同本</span> <lb ed="T" n="0751a01"/><span class="tx">不空译云。十五<persName>佛</persName>名云水王。其水天梵名</span> <lb ed="T" n="0751a02"/><span class="tx">云</span> <lb ed="T" n="0751a03"/><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A642"></g><g ref="#SD-A54B"></g><g ref="#SD-A5F1"></g> <lb ed="T" n="0751a04"/><span class="tx">嚩鲁拏野</span> <lb ed="T" n="0751a05"/><span class="tx">经曰。满善车钵紧那罗 释曰。满善神部也。</span> <lb ed="T" n="0751a06"/><span class="tx">孔雀明王经擧护东方四夜叉之中云。布罗</span> <lb ed="T" n="0751a07"/><span class="tx">拏迦翻曰满善</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">灌顶百结神王护身咒经</span> <lb ed="T" n="0751a08"/><span class="tx">云。神名车钵罗娑字忍德脱</span><note place="inline">云云</note><note place="inline">今经说七言<br/>偈故。略取半</note> <lb ed="T" n="0751a09"/><note place="inline">言。如云摩醯乃<br/>至迦楼紧那等</note><span class="tx">紧那罗者。旧药师经为十二</span> <lb ed="T" n="0751a10"/><span class="tx">神将之第十将。陀罗尼集经为般若十六善</span> <lb ed="T" n="0751a11"/><span class="tx">神之第十三<anchor n="0751a1101" xml:id="0645C0751a1101"></anchor>善神</span> <lb ed="T" n="0751a12"/><g ref="#SD-A47E"></g><g ref="#SD-AA76"></g> <lb ed="T" n="0751a13"/><span class="tx">真 陀罗</span> <lb ed="T" n="0751a14"/><span class="tx">经曰。萨遮摩和罗 释曰。神将部也。灌顶经</span> <lb ed="T" n="0751a15"/><span class="tx">幷摩尼罗檀经云。大神将军女萨遮摩。大神</span> <lb ed="T" n="0751a16"/><span class="tx">将军摩和罗。梵名曰</span> <lb ed="T" n="0751a17"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A6A2"></g><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD-A5B5"></g><g ref="#SD-A559"></g> <lb ed="T" n="0751a18"/><span class="tx">摩和罗细曩波底 </span><note place="inline">唐云大力将军</note> <lb ed="T" n="0751a19"/><span class="tx">经曰。鸠兰单咤半祇罗 释曰。鬥战神部也</span> <lb ed="T" n="0751a20"/><note place="inline">古千手经云鸠兰单咤半罗。<br/>私云。讹也。又疏中释不佳</note><span class="tx"> 灌顶百结神王护身</span> <lb ed="T" n="0751a21"/><span class="tx">咒经云。神名鸠罗壇提字战无敌</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">半祇罗</span> <lb ed="T" n="0751a22"/><span class="tx">者。灌顶经八大神将军中初神。梵名</span> <lb ed="T" n="0751a23"/><g ref="#SD-A444"></g><g ref="#SD-A648"></g><g ref="#SD-A561"></g><g ref="#SD-A4DA"></g> <lb ed="T" n="0751a24"/><span class="tx">鸠兰单咤</span> <lb ed="T" n="0751a25"/><span class="tx">经云。毕婆伽罗王 释<anchor n="0751a2502" xml:id="0645D0751a2502"></anchor>曰。山神部也。言毕</span> <lb ed="T" n="0751a26"/><span class="tx">婆伽罗者梵名也。毕者廣也大也。婆伽罗者。</span> <lb ed="T" n="0751a27"/><span class="tx">又名磨迦罗。此云猕猴。是则金光明所称</span> <lb ed="T" n="0751a28"/><span class="tx">猕猴王是也。大宋新摸本云毕娑伽罗王私</span> <lb ed="T" n="0751a29"/><span class="tx">曰。娑字讹也</span> <lb ed="T" n="0751b01"/><g ref="#SD-A658"></g><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A440"></g><g ref="#SD-A5FE"></g><g ref="#SD-B5ED"></g> <lb ed="T" n="0751b02"/><span class="tx">毕婆伽罗 罗惹</span> <lb ed="T" n="0751b03"/><span class="tx">经曰。应德毘多萨和罗 释曰。此流行神部</span> <lb ed="T" n="0751b04"/><span class="tx">也。大<persName>佛</persName>顶陀罗尼断诸神咒術段曰。阿罗牢</span> <lb ed="T" n="0751b05"/><note place="inline">二合</note><span class="tx">多。註云应德。古云離爱著天</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">毘多亦</span> <lb ed="T" n="0751b06"/><span class="tx">云尾地。又云尾捻。亦云毘帝。皆梵不同。不</span> <lb ed="T" n="0751b07"/><span class="tx">離五音。唐云明也。是故名白鬼。请观音经</span> <lb ed="T" n="0751b08"/><span class="tx">加输字名极白鬼。谓输鞞帝也。萨和罗者。</span> <lb ed="T" n="0751b09"/><span class="tx">灌顶经云。四天王遣神弥栗头娑和罗汉。言</span> <lb ed="T" n="0751b10"/><span class="tx">善至主百怪</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">言主百怪者。明其功力</span> <lb ed="T" n="0751b11"/><span class="tx">也。初神梵名</span> <lb ed="T" n="0751b12"/><g ref="#SD-CFC5"></g><g ref="#SD-B7D3"></g><g ref="#SD-A45C"></g><g ref="#SD-A5A9"></g> <lb ed="T" n="0751b13"/><span class="tx">阿 罗贺 虞曩</span><note place="inline">应德也</note> <lb ed="T" n="0751b14"/><span class="tx">经曰。梵摩三钵罗 释曰。梵天部也。具足梵</span> <lb ed="T" n="0751b15"/><span class="tx">语云梵罗贺摩三钵罗。略云梵摩。唐云净</span> <lb ed="T" n="0751b16"/><span class="tx">也。三钵罗唐云应也。是故梵天亦名净天。</span> <lb ed="T" n="0751b17"/><span class="tx">亦名应天</span> <lb ed="T" n="0751b18"/><g ref="#SD-AAD4"></g><g ref="#SD-E0CB"></g><g ref="#SD-A6A6"></g><g ref="#SD-A5B5"></g><g ref="#SD-A5FD"></g> <lb ed="T" n="0751b19"/><span class="tx">梵罗 贺摩 三钵罗</span> <lb ed="T" n="0751b20"/><span class="tx">经曰。五部净居炎摩罗 释曰。那含天部也。</span> <lb ed="T" n="0751b21"/><span class="tx">五净居则五那含也。净居在上天。炎摩在下</span> <lb ed="T" n="0751b22"/><span class="tx">地。今合为一部者。共取轨则也。善极果时</span> <lb ed="T" n="0751b23"/><span class="tx">净居天示礼法。恶极果时炎摩罗示治法。解</span> <lb ed="T" n="0751b24"/><span class="tx">曰。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>初成道时。人不知礼法。于是</span> <lb ed="T" n="0751b25"/><span class="tx">净居天来至<persName>佛</persName>所。旋绕行道。合掌礼拜。退</span> <lb ed="T" n="0751b26"/><span class="tx">坐一面。尔时诸人皆知礼则也。极重恶人</span> <lb ed="T" n="0751b27"/><span class="tx">就冥之时。人不知法。于是炎摩为人说法</span> <lb ed="T" n="0751b28"/><note place="inline">云云</note><span class="tx">陞道时净居示礼法。沉下时炎摩示治</span> <lb ed="T" n="0751b29"/><span class="tx">法。是故取上下轨则之主合为一部。大贤</span> <lb ed="T" n="0751c01"/><span class="tx">师曰。琰摩唐云静息。晓悟罪人止众恶故。</span> <lb ed="T" n="0751c02"/><span class="tx">由此因缘。虽鬼界摄。亦名法王。玄应曰。阎</span> <lb ed="T" n="0751c03"/><span class="tx">罗或云阎<anchor n="0751c0303" xml:id="0645E0751c0303"></anchor>摩。应言夜磨卢迦。此译云双</span> <lb ed="T" n="0751c04"/><span class="tx">世也。若乐幷受。号之为双</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">五净居者。无</span> <lb ed="T" n="0751c05"/><span class="tx">烦天･无热天･善现天･善见天･色究竟天也。</span> <lb ed="T" n="0751c06"/><span class="tx">皆一向圣人所生处也。所谓那含圣者所生</span> <lb ed="T" n="0751c07"/><span class="tx">之处也。各伴众巨多故名五部也。焰摩天梵</span> <lb ed="T" n="0751c08"/><span class="tx">名</span> <lb ed="T" n="0751c09"/><g ref="#SD-A5FB"></g><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A5F1"></g><g ref="#SD-A575"></g><g ref="#SD-A656"></g> <lb ed="T" n="0751c10"/><span class="tx">焰摩耶提婆</span> <lb ed="T" n="0751c11"/><span class="tx">经曰。释王三十三</span><note place="inline">古千手经云<br/>帝释三十三</note><span class="tx"> 释曰。此忉利</span> <lb ed="T" n="0751c12"/><span class="tx">天部也。释王者。天帝释也。忉利天主也。忉利</span> <lb ed="T" n="0751c13"/><span class="tx">者。梵语略名也。正云多罗夜登陵舍。此云</span> <lb ed="T" n="0751c14"/><span class="tx">三十三。金光明纂决云释王。具足梵音云释</span> <lb ed="T" n="0751c15"/><span class="tx">迦</span><note place="inline">姓也。此<br/>云能</note><span class="tx">提婆</span><note place="inline">天也</note><span class="tx">因达罗</span><note place="inline">主也<br/>帝也</note><span class="tx">略云释提桓</span> <lb ed="T" n="0751c16"/><span class="tx">因。此天在妙高顶。有三十三宫</span><note place="inline">四方各八。<br/>中有勝殿。</note> <lb ed="T" n="0751c17"/><note place="inline">合三十三也。四面三十二宫<br/>宫置伴也。中宫释王居之</note><span class="tx">天帝昔有三十二人</span> <lb ed="T" n="0751c18"/><span class="tx">以为同伴。同修勝业故生此天。释王者主</span> <lb ed="T" n="0751c19"/><span class="tx">也。三十三伴也。今云释王三十三者。合主</span> <lb ed="T" n="0751c20"/><span class="tx">伴也。不空两卷随求经云。三十三诸天辅</span> <lb ed="T" n="0751c21"/><span class="tx">翼于帝释</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">梵名云</span> <lb ed="T" n="0751c22"/><g ref="#SD-A4F2"></g><span class="tx"><anchor n="0751c2204" xml:id="0645F0751c2204"></anchor></span><g ref="#SD-E1F3"></g><g ref="#SD-A5F1"></g><g ref="#SD-A575"></g><g ref="#SD-A656"></g> <lb ed="T" n="0751c23"/><span class="tx">因 达罗 野提婆</span> <lb ed="T" n="0751c24"/><span class="tx">经曰。大辨功德娑怛那</span><note place="inline">宋新模本云婆怛那。<br/>私曰。婆字讹也</note><span class="tx"> 释</span> <lb ed="T" n="0751c25"/><span class="tx">曰。欲界天女部也。大辨者。昙无谶三藏呼为</span> <lb ed="T" n="0751c26"/><span class="tx">大辨天神。義净三藏等称曰大辩才天女。金</span> <lb ed="T" n="0751c27"/><span class="tx">光明云。现为阎罗之长姊。或现婆苏大天</span> <lb ed="T" n="0751c28"/><span class="tx">妹。乃至欲界诸天宫唯有天女独称尊</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0751c29"/><span class="tx">是故今欲界天女中首擧之。次言功德者。</span> <lb ed="T" n="0752a01"/><span class="tx">吉祥天女也。梵曰摩诃室利。言摩诃者大</span> <lb ed="T" n="0752a02"/><span class="tx">也。室利有二義。一者功德。二者吉祥。由此</span> <lb ed="T" n="0752a03"/><span class="tx">二義。昙无谶･及伽梵达摩･阿地瞿多等三藏</span> <lb ed="T" n="0752a04"/><span class="tx">诸师。同云功德天。馀诸三藏翻为吉祥。如</span> <lb ed="T" n="0752a05"/><span class="tx">文殊师利或云妙吉祥或云妙德也。娑怛</span> <lb ed="T" n="0752a06"/><span class="tx">那者。亦云安怛祖那。此云隐形。则天女摩</span> <lb ed="T" n="0752a07"/><span class="tx">利支别名也。经曰。摩利支天常在日前。日不</span> <lb ed="T" n="0752a08"/><span class="tx">见彼。彼能见日</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">吉祥大梵名</span> <lb ed="T" n="0752a09"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A6A9"></g><g ref="#SD-AB60"></g><g ref="#SD-A5F1"></g><g ref="#SD-A575"></g><g ref="#SD-A658"></g> <lb ed="T" n="0752a10"/><span class="tx">摩诃 室利 耶提尾</span><note place="inline">此云大吉祥天女</note> <lb ed="T" n="0752a11"/><span class="tx">经曰。提头赖咤王 释曰。犍闼婆部也。此天</span> <lb ed="T" n="0752a12"/><span class="tx">则犍闼婆主也。提头赖咤者梵语也。中印度</span> <lb ed="T" n="0752a13"/><span class="tx">呼曰地利多罗瑟咤罗。唐云持国。四天中东</span> <lb ed="T" n="0752a14"/><span class="tx">方天也</span> <lb ed="T" n="0752a15"/><g ref="#SD-CBEF"></g><g ref="#SD-A557"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-E1D2"></g><span class="tx"><anchor n="0752a1501" xml:id="064600752a1501"></anchor></span><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A9BD"></g> <lb ed="T" n="0752a16"/><span class="tx">地利 多罗 瑟咤罗 啰惹</span> <lb ed="T" n="0752a17"/><span class="tx">经曰。神母女等大力众 释曰。神母部也。金</span> <lb ed="T" n="0752a18"/><span class="tx">光明经诃利底名母神。摩诃摩耶经･法花经</span> <lb ed="T" n="0752a19"/><span class="tx">等名鬼子母。鬼子母经云。天上有五百子。</span> <lb ed="T" n="0752a20"/><span class="tx">下地有五百子。皆有大力</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">诃利底是药</span> <lb ed="T" n="0752a21"/><span class="tx">叉神母也。大力众者擧彼子。以等字知其</span> <lb ed="T" n="0752a22"/><span class="tx">部类。诸大观音以诃利底为神母为眷属。</span> <lb ed="T" n="0752a23"/><span class="tx">则列七星如意轮曼荼罗众中也。大<persName>佛</persName>顶如</span> <lb ed="T" n="0752a24"/><span class="tx">意宝王经云</span><note place="inline">如意轮观<br/>音经也</note><span class="tx">若饮食时。食为二分。一</span> <lb ed="T" n="0752a25"/><span class="tx">分为<anchor n="0752a2502" xml:id="064610752a2502"></anchor>阿利母<anchor n="0752a2503" xml:id="064620752a2503"></anchor>低。一分为其本星。阿难白言。</span> <lb ed="T" n="0752a26"/><span class="tx">诸大神王中。何故但为＊阿利母＊低神。<persName>佛</persName>言。</span> <lb ed="T" n="0752a27"/><span class="tx">此大神王偏为拥护此大道场</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">毘奈耶</span> <lb ed="T" n="0752a28"/><span class="tx">经云。观世音菩萨下。应画诃利多菩萨</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0752a29"/><note place="inline">金刚智准提经云诃利底菩萨。同经不空译云<br/>诃利底母。云云。以前诸名同低母名</note><span class="tx">当知诃</span> <lb ed="T" n="0752b01"/><span class="tx">利底母神能护观音部中咒法。是故今经为</span> <lb ed="T" n="0752b02"/><span class="tx">受持者遣诃利底母也。诸经亦以此夜叉</span> <lb ed="T" n="0752b03"/><span class="tx">女为神母也。欢喜母法云。<persName>佛</persName>敕诸弟子。为</span> <lb ed="T" n="0752b04"/><span class="tx">诃利底施食一分。<persName>佛</persName>复敕底母云。以我弟</span> <lb ed="T" n="0752b05"/><span class="tx">子付汝。汝能应护</span><note place="inline">凡一切食堂安置此母施一<br/>分食。依此敕也。凡其母神</note> <lb ed="T" n="0752b06"/><note place="inline">因缘在根本说一<br/>切有部律等。云云</note> <lb ed="T" n="0752b07"/><g ref="#SD-A6A8"></g><g ref="#SD-A640"></g><g ref="#SD-A7DD"></g><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-CBE3"></g> <lb ed="T" n="0752b08"/><span class="tx">诃利底摩 底哩</span><note place="inline">翻云欢喜母。或云靑色</note> <lb ed="T" n="0752b09"/><span class="tx">经曰。毘楼勒叉王 释曰。毕隶他部也</span><note place="inline">毕隶<br/>他饿</note> <lb ed="T" n="0752b10"/><note place="inline">鬼也。此天王能<br/>领此鬼。云云</note><span class="tx">毘楼勒叉者。梵语异也。本音云</span> <lb ed="T" n="0752b11"/><g ref="#SD-A658"></g><g ref="#SD-A642"></g><g ref="#SD-A4FE"></g><g ref="#SD-A440"></g> <lb ed="T" n="0752b12"/><span class="tx">尾噜荼迦</span><note place="inline">此云增长。即南方天也</note> <lb ed="T" n="0752b13"/><span class="tx">经曰。毘楼博叉毘沙门 释曰。护世天部也。</span> <lb ed="T" n="0752b14"/><span class="tx">护世之用勝馀诸天。是故法花云。毘沙门天</span> <lb ed="T" n="0752b15"/><span class="tx">王护世者</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">转轮圣王之轮宝。天帝先与毘</span> <lb ed="T" n="0752b16"/><span class="tx">沙门。毘沙门与飞行夜叉。夜叉依彼敕即</span> <lb ed="T" n="0752b17"/><span class="tx">与圣王也。言毘沙门。或云。梵语也。罗什翻</span> <lb ed="T" n="0752b18"/><span class="tx">云种种闻。唐代诸师皆云多闻天。或云。非</span> <lb ed="T" n="0752b19"/><span class="tx">梵语。则是救贫人之名也。谓毘者救也助也。</span> <lb ed="T" n="0752b20"/><span class="tx">沙者贫也。门者人也</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">多闻梵语。吠室罗摩</span> <lb ed="T" n="0752b21"/><span class="tx">拏耶也。持塔婆表护<persName>佛</persName>法。持矛等世间器</span> <lb ed="T" n="0752b22"/><span class="tx">仗表护世间。有此二护福不可量</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">毘楼</span> <lb ed="T" n="0752b23"/><span class="tx">博叉者。唐云廣目。则西方天也。领诸龙众</span> <lb ed="T" n="0752b24"/><span class="tx">护持国土。国中安危由龙喜怒。而随此天</span> <lb ed="T" n="0752b25"/><span class="tx">停怒生喜。是故国土安平。毘沙门梵号曰</span> <lb ed="T" n="0752b26"/><span class="tx"><anchor n="0752b2604" xml:id="064630752b2604"></anchor></span><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-E0E1"></g><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A54B"></g><g ref="#SD-A5F1"></g> <lb ed="T" n="0752b27"/><span class="tx">吠 室罗 摩拏耶</span> <lb ed="T" n="0752b28"/><span class="tx">经曰。金色孔雀王 释曰。鸟王部也。罗什译</span> <lb ed="T" n="0752b29"/><span class="tx">一卷孔雀经云大金色孔雀王。不空译孔雀</span> <lb ed="T" n="0752c01"/><span class="tx">明王经云金耀孔雀也。因缘勝利等在彼等</span> <lb ed="T" n="0752c02"/><span class="tx">经中。梵号曰</span> <lb ed="T" n="0752c03"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A6A9"></g><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx"><anchor n="0752c0305" xml:id="064640752c0305"></anchor></span><g ref="#SD-A5F1"></g><g ref="#SD-A640"></g><g ref="#SD-A5FE"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0752c04"/><span class="tx">摩诃摩 瑜利罗惹</span><note place="inline">唐云大孔雀王</note> <lb ed="T" n="0752c05"/><span class="tx">经曰。二十八部大仙众 释曰。大仙部也。开</span> <lb ed="T" n="0752c06"/><span class="tx">此一部更为二十八。四方各取七也。金刚</span> <lb ed="T" n="0752c07"/><span class="tx">髻珠菩萨修行分经作壇法云。复画诸山持</span> <lb ed="T" n="0752c08"/><span class="tx">咒仙。如是咒神二十八。一一方面各图七</span> <lb ed="T" n="0752c09"/><note place="inline">云云</note><span class="tx">若依孔雀经七<persName>佛</persName>所说神咒经等者。天</span> <lb ed="T" n="0752c10"/><span class="tx">二十八宿星名大仙。居七金山中持双山顶。</span> <lb ed="T" n="0752c11"/><span class="tx">四方各有七宿。合二十八也。皆为守护曼荼</span> <lb ed="T" n="0752c12"/><span class="tx">罗神也。供祭之时用茶汁。为仙法故也。梵</span> <lb ed="T" n="0752c13"/><span class="tx">曰</span> <lb ed="T" n="0752c14"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A6A9"></g><g ref="#SD-A640"></g><g ref="#SD-A670"></g> <lb ed="T" n="0752c15"/><span class="tx">摩诃哩史</span><note place="inline">此云大仙</note> <lb ed="T" n="0752c16"/><span class="tx">经曰。摩尼跋陀罗 释曰。天夜叉部。此则多</span> <lb ed="T" n="0752c17"/><span class="tx">闻天弟也。八大夜叉上首也。梵曰</span> <lb ed="T" n="0752c18"/><g ref="#SD-A5E5"></g><g ref="#SD-A54D"></g><g ref="#SD-A5B5"></g><g ref="#SD-E1F3"></g> <lb ed="T" n="0752c19"/><span class="tx">摩尼跋 陀罗</span><note place="inline">唐云宝紧夜叉</note> <lb ed="T" n="0752c20"/><span class="tx">经曰。散脂大将弗罗婆 释曰。方伯神部也。</span> <lb ed="T" n="0752c21"/><span class="tx">散脂亦名僧愼尔夜叉。唐云正了知大将</span> <lb ed="T" n="0752c22"/><span class="tx">也。<anchor n="0752c2206" xml:id="064650752c2206"></anchor>方伯二十八夜叉主也。金光明云。正了</span> <lb ed="T" n="0752c23"/><span class="tx">知为主。二十八夜叉</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">方伯夜叉名在孔</span> <lb ed="T" n="0752c24"/><span class="tx">雀经幷葉衣观自在经等</span><note place="inline">四方各四。上下各四。四<br/>维各一。合二十八也</note> <lb ed="T" n="0752c25"/><span class="tx">弗罗婆者。又名布噜拏跋陀罗。唐云满贤药</span> <lb ed="T" n="0752c26"/><span class="tx">叉。此部两人共是多闻天弟也。弗罗婆梵名</span> <lb ed="T" n="0752c27"/><span class="tx">曰</span> <lb ed="T" n="0752c28"/><g ref="#SD-AABC"></g><g ref="#SD-A55F"></g><g ref="#SD-A5B5"></g><g ref="#SD-E1F3"></g> <lb ed="T" n="0752c29"/><span class="tx">布噜 拏跋 陀罗</span> <lb ed="T" n="0753a01"/><span class="tx">经曰。难陀跋难陀 释曰。蛇龙部也。大集须</span> <lb ed="T" n="0753a02"/><span class="tx">弥藏经云。难陀婆难陀龙王为一切蛇龙主。</span> <lb ed="T" n="0753a03"/><span class="tx">此两龙王兄弟也</span><note place="inline">难陀此云无<anchor n="0753a0301" xml:id="064660753a0301"></anchor>嗔。亦名欢<br/>喜。乌婆难陀此云小欢喜</note> <lb ed="T" n="0753a04"/><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD5546D"></g><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD-A458"></g><g ref="#SD-A5FE"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0753a05"/><span class="tx">难陀</span><note place="inline">欢喜</note><span class="tx"> 曩誐罗惹</span><note place="inline">龙王</note> <lb ed="T" n="0753a06"/><span class="tx">经曰。婆伽罗龙伊钵罗</span><note place="inline">大宋新摸千手<br/>经云伊罗钵</note><span class="tx">释曰。海</span> <lb ed="T" n="0753a07"/><span class="tx">龙王部也。婆伽罗者。海梵名也。伊钵罗者。伊</span> <lb ed="T" n="0753a08"/><span class="tx">罗钵罗龙也。依树得名。谓头有伊罗钵罗</span> <lb ed="T" n="0753a09"/><span class="tx">树。昔绕<persName>佛</persName>时。伊罗树枝当头作痛。是故向</span> <lb ed="T" n="0753a10"/><span class="tx">树生嗔。遂折捨树枝。由此嗔恚生于龙</span> <lb ed="T" n="0753a11"/><span class="tx">中。伊罗树枝出生头上。而由近<persName>佛</persName>于龙中</span> <lb ed="T" n="0753a12"/><span class="tx">为王。自在有力。请观音经名伊罗钵。金光</span> <lb ed="T" n="0753a13"/><span class="tx">明名伊罗葉。皆同梵语。伊翳相移之例也。玄</span> <lb ed="T" n="0753a14"/><span class="tx">应言。伊罗钵多罗龙。此译云香药龙。伊罗者</span> <lb ed="T" n="0753a15"/><span class="tx">树名也。海龙梵名曰</span> <lb ed="T" n="0753a16"/><g ref="#SD-A67A"></g><g ref="#SD-A458"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD-A458"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0753a17"/><span class="tx">娑伽罗</span><note place="inline">海也</note><span class="tx"> 曩誐</span><note place="inline">龙也</note><span class="tx"> 罗惹</span><note place="inline">王也</note> <lb ed="T" n="0753a18"/><span class="tx">经曰。修罗犍闼婆</span><note place="inline">古千手经云<br/>阿修犍闼婆</note><span class="tx"> 释曰。非天众</span> <lb ed="T" n="0753a19"/><span class="tx">部也。阿修罗古云阿修罗。新译云阿修罗。</span> <lb ed="T" n="0753a20"/><span class="tx">唐云非天</span><note place="inline">见大<persName>佛</persName><br/>顶咒註</note><span class="tx">或云无善神</span><note place="inline">见海龙<br/>王经</note><span class="tx">或云</span> <lb ed="T" n="0753a21"/><span class="tx">无酒神</span><note place="inline">见大智<br/>论等</note><span class="tx">犍闼婆或云犍闼婆。唐云嗅</span> <lb ed="T" n="0753a22"/><span class="tx">香。或云寻香。亦云乐神。或云食香。或云香</span> <lb ed="T" n="0753a23"/><span class="tx">神。或云<anchor n="0753a2302" xml:id="064670753a2302"></anchor>香音神。则天帝释作乐神也</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">修</span> <lb ed="T" n="0753a24"/><span class="tx">罗与天捔力而非天。犍闼婆虽居须弥。常</span> <lb ed="T" n="0753a25"/><span class="tx">为天帝作音乐。常为天帝之眷属而非天</span> <lb ed="T" n="0753a26"/><note place="inline">前以东方为犍闼婆者。依主<br/>立部。今入非天部。依伴列之</note><span class="tx">梵云</span> <lb ed="T" n="0753a27"/><g ref="#SD-CFC5"></g><span class="tx"><anchor n="0753a2703" xml:id="064680753a2703"></anchor></span><g ref="#SD-A67A"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0753a28"/><span class="tx">阿 素罗罗惹</span> <lb ed="T" n="0753a29"/><span class="tx">经曰。迦楼紧那摩睺罗 释曰。非人部也。迦</span> <lb ed="T" n="0753b01"/><span class="tx">楼罗或云誐噜荼。唐云金翅。或云妙翅。是</span> <lb ed="T" n="0753b02"/><span class="tx">则鸟王也。其主似人而有嘴及羽尾。是故非</span> <lb ed="T" n="0753b03"/><span class="tx">人。紧那罗。或云紧那罗。或云紧那罗。正云</span> <lb ed="T" n="0753b04"/><span class="tx">紧那罗。此释云非人。所谓似人而额有角</span> <lb ed="T" n="0753b05"/><span class="tx">也。摩睺罗伽此云蟒蛇。或梵语云牟呼洛</span> <lb ed="T" n="0753b06"/><span class="tx">迦。旧云摩睺罗伽。又云摩睺罗伽。新译曰莫呼</span> <lb ed="T" n="0753b07"/><span class="tx">洛伽。此云大有行龙。一云大腹行。即蟒蛇</span> <lb ed="T" n="0753b08"/><span class="tx"><anchor n="0753b0804" xml:id="064690753b0804"></anchor>神</span><note place="inline">摩睺。牟呼。摩休。莫呼。皆是<br/>摩诃同语。是故云大蟒也</note><span class="tx">虽作人事而非</span> <lb ed="T" n="0753b09"/><span class="tx">人也。金翅鸟梵名</span> <lb ed="T" n="0753b10"/><g ref="#SD-A458"></g><g ref="#SD-A642"></g><g ref="#SD-A55B"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0753b11"/><span class="tx">迦楼罗罗惹</span> <lb ed="T" n="0753b12"/><span class="tx">经曰。水火雷电神 释曰。雷电神部也。水雷</span> <lb ed="T" n="0753b13"/><span class="tx">火雷雨种神也。雷则雲雨精也。慈恩言。雷有</span> <lb ed="T" n="0753b14"/><span class="tx">鼓声。西域呼为雲声雷。此方解云。阴阳激</span> <lb ed="T" n="0753b15"/><span class="tx">耀。又电殄也。谓乍见即殄灭</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">梵云</span> <lb ed="T" n="0753b16"/><g ref="#SD-A458"></g><g ref="#SD-B5ED"></g><g ref="#SD-A557"></g><g ref="#SD-A658"></g><g ref="#SD-A7F3"></g><g ref="#SD-A6AE"></g><g ref="#SD-A656"></g><g ref="#SD-A557"></g> <lb ed="T" n="0753b17"/><span class="tx">誐 罗惹 多</span><note place="inline">雷也</note><span class="tx"> 尾 你<anchor n="0753b1705" xml:id="0646A0753b1705"></anchor>庾</span><note place="inline"><anchor n="0753b1706" xml:id="0646B0753b1706"></anchor>雷也</note><span class="tx"> 系嚩多</span><note place="inline">神也</note> <lb ed="T" n="0753b18"/><span class="tx">经曰。鸠槃荼王毘沙阇 释曰。下地鬼神部</span> <lb ed="T" n="0753b19"/><span class="tx">也。玄应曰。鸠槃荼应言鸠槃荼。瓮形颇似</span> <lb ed="T" n="0753b20"/><span class="tx">冬<anchor n="0753b2007" xml:id="0646C0753b2007"></anchor>瓜</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">四天王中南方天所领也。毘舍遮</span> <lb ed="T" n="0753b21"/><span class="tx">者。婆沙论云醜鬼也。慈恩云狂鬼也。大<persName>佛</persName></span> <lb ed="T" n="0753b22"/><span class="tx">顶咒云。比舍</span><note place="inline">引</note><span class="tx">遮。同註云厕神也</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">四天王</span> <lb ed="T" n="0753b23"/><span class="tx">八部鬼神中西方天所领也</span> <lb ed="T" n="0753b24"/><g ref="#SD-A444"></g><span class="tx"><anchor n="0753b2408" xml:id="0646D0753b2408"></anchor></span><g ref="#SD2F073"></g><g ref="#SD-C9FD"></g><g ref="#SD-A5FD"></g><g ref="#SD-A4B6"></g> <lb ed="T" n="0753b25"/><span class="tx">鸠槃荼罗惹</span> <lb ed="T" n="0753b26"/><span class="tx">以上立部名。略显能护者名。今复于此二</span> <lb ed="T" n="0753b27"/><span class="tx">十九句神名作双释者。初三句明王主伴一</span> <lb ed="T" n="0753b28"/><span class="tx">双也。所谓密迹金刚乌刍等明咒神之主。八</span> <lb ed="T" n="0753b29"/><span class="tx">部赏迦罗等是明咒神伴也。第二两句住空</span> <lb ed="T" n="0753c01"/><span class="tx">住地一双也。所谓摩醯等天空居天。金毘罗</span> <lb ed="T" n="0753c02"/><span class="tx">等住地旷野神也。第三两句内外润利一双</span> <lb ed="T" n="0753c03"/><span class="tx">也。谓婆楼那致水润。是外利也。满善等作</span> <lb ed="T" n="0753c04"/><span class="tx">善充满。是内利也。第四两句将军鬥战一双</span> <lb ed="T" n="0753c05"/><span class="tx">也。谓萨遮等大神将军也。鸠兰等战无敌者</span> <lb ed="T" n="0753c06"/><span class="tx">也。依将军作战。是故为一双也。第五两句</span> <lb ed="T" n="0753c07"/><span class="tx">住山流行一双也。谓毕婆住山。应德等流行</span> <lb ed="T" n="0753c08"/><span class="tx">神也。是住行一双也。第六两句静虑浅深一</span> <lb ed="T" n="0753c09"/><span class="tx">双也。依禅浅行得梵摩身。由深禅定生五</span> <lb ed="T" n="0753c10"/><span class="tx">净居也。第七两句地居天中勝男女天一双</span> <lb ed="T" n="0753c11"/><span class="tx">也。谓释王者地居天中勝男天也。大辨等地</span> <lb ed="T" n="0753c12"/><span class="tx">居天中勝女天也。第八两句持国持壇一双</span> <lb ed="T" n="0753c13"/><span class="tx">也。国是有情所依之土。壇是圣人降临之场</span> <lb ed="T" n="0753c14"/><span class="tx">也。谓东方天能持世间国土。得持国名也。</span> <lb ed="T" n="0753c15"/><span class="tx">神母诃利底能护观音部壇场。得神母名。第</span> <lb ed="T" n="0753c16"/><span class="tx">九两句护国护世一双也。谓南方天能护此</span> <lb ed="T" n="0753c17"/><span class="tx">州。是故别称护国主。西北两天能护王世。</span> <lb ed="T" n="0753c18"/><span class="tx">故名护世。第十两句所持能持一双也。所谓</span> <lb ed="T" n="0753c19"/><span class="tx">孔雀王有所持咒法。大仙依此有能持功。</span> <lb ed="T" n="0753c20"/><span class="tx">第十一两句动行住方夜叉一双也。谓摩尼</span> <lb ed="T" n="0753c21"/><span class="tx">跋陀罗飞行天夜叉也。散脂等住方守护药</span> <lb ed="T" n="0753c22"/><span class="tx">叉也。第十二两句外海内海二部龙一双也。</span> <lb ed="T" n="0753c23"/><span class="tx">所谓难陀等龙住外盐海中最大龙王也。娑</span> <lb ed="T" n="0753c24"/><span class="tx">伽罗等住内甘海中最大龙王。第十三两句</span> <lb ed="T" n="0753c25"/><span class="tx">非天非人一双。谓修罗等虽与天鬥而非天</span> <lb ed="T" n="0753c26"/><span class="tx">也。迦楼紧那等似人而非人。第十四两句上</span> <lb ed="T" n="0753c27"/><span class="tx">下神鬼一双也。雷神遊于上空。鸠槃荼等住</span> <lb ed="T" n="0753c28"/><span class="tx">下地居。法花云。鸠槃荼鬼蹲踞土埵</span><note place="inline">云云</note><span class="tx"><persName>佛</persName></span> <lb ed="T" n="0753c29"/><span class="tx">子定深。住观世音精舍。饮大悲水恩流。欲</span> <lb ed="T" n="0754a01"/><span class="tx">报之恩夙夜不绝寤无忘。爰满月大圣劝</span> <lb ed="T" n="0754a02"/><span class="tx">曰。手足供给头顶礼敬。不足报恩。须以</span> <lb ed="T" n="0754a03"/><span class="tx">法施为大报恩。汝方于千手经敕偈诸天善</span> <lb ed="T" n="0754a04"/><span class="tx">神杂众等名。小加解释。可贻後代。莫如之</span> <lb ed="T" n="0754a05"/><span class="tx">也</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">定深答曰。古千手经三卷疏中。已有</span> <lb ed="T" n="0754a06"/><span class="tx">其释矣。何以浅智更备释哉。大圣复言。彼</span> <lb ed="T" n="0754a07"/><span class="tx">疏中释不协本意。加之不尽其数。复末得</span> <lb ed="T" n="0754a08"/><span class="tx">梵文意。妄作解释。我意未为指南。是故更</span> <lb ed="T" n="0754a09"/><span class="tx">劝之。勿敢固辞。定深承嘉旨。谨以宽治壬</span> <lb ed="T" n="0754a10"/><span class="tx">申岁南初月初日。草集一卷。送之相隆寺。</span> <lb ed="T" n="0754a11"/><span class="tx">其後历七岁。戊丑酉壬子月初九日。重取</span> <lb ed="T" n="0754a12"/><span class="tx">捨文言。添削解释。更副双释。复写彼疏中</span> <lb ed="T" n="0754a13"/><span class="tx">释。续私释之左。疏曰。初遣金刚密迹力士四</span> <lb ed="T" n="0754a14"/><span class="tx">句成文。密迹據心。是千<persName>佛</persName>弟护千<persName>佛</persName>法。密</span> <lb ed="T" n="0754a15"/><span class="tx">其实德化迹故。金刚據相。手中常执金刚</span> <lb ed="T" n="0754a16"/><span class="tx">杵故。乌刍军荼央俱史。是名此云善顶。赏迦</span> <lb ed="T" n="0754a17"/><span class="tx">罗者。护天王也。常在忉利护帝释故。次三</span> <lb ed="T" n="0754a18"/><span class="tx">四颂。颂各三句。遣诸善神祈。遣战勝神婆</span> <lb ed="T" n="0754a19"/><span class="tx">馺者。战勝神也。能破陈故。婆娄那者。息诤</span> <lb ed="T" n="0754a20"/><span class="tx">神也。能知敌故。满善者。助善神也。助修善</span> <lb ed="T" n="0754a21"/><span class="tx">圆满善愿故。紧那罗者。制诸恶鬼也。制诸</span> <lb ed="T" n="0754a22"/><span class="tx">恶鬼令不害故。次遣护国神萨遮都护。护</span> <lb ed="T" n="0754a23"/><span class="tx">一切故。摩和罗者护于边方。鸠兰护都。军</span> <lb ed="T" n="0754a24"/><span class="tx">护别人。咤半罗者护诸城邑。复遣护僧神毕</span> <lb ed="T" n="0754a25"/><span class="tx">婆伽者。护破结人。应德<anchor n="0754a2501" xml:id="0646E0754a2501"></anchor>能应修十善人。</span> <lb ed="T" n="0754a26"/><span class="tx">毘多廣身。护一切众。萨和具智。善<anchor n="0754a2602" xml:id="0646F0754a2602"></anchor>和诤治。</span> <lb ed="T" n="0754a27"/><span class="tx">观音敕此三类善神。常当拥护受持咒者。</span> <lb ed="T" n="0754a28"/><span class="tx">次四颂敕诸天。初敕色界梵摩。谓世净離欲</span> <lb ed="T" n="0754a29"/><span class="tx">故。三钵谓不动等至故。五部净居在色界上</span> <lb ed="T" n="0754b01"/><span class="tx">重。第四禅转勝生故。下中上品勝上极五修</span> <lb ed="T" n="0754b02"/><span class="tx">不同。以为五部。如次上生。无烦･无热･善现･</span> <lb ed="T" n="0754b03"/><span class="tx">善见･色究竟故。炎摩罗者。唐言離垢。<anchor n="0754b0303" xml:id="064700754b0303"></anchor>令有</span> <lb ed="T" n="0754b04"/><span class="tx">犯者止恶业故。次遣忉利三十三天。帝释</span> <lb ed="T" n="0754b05"/><span class="tx">居中。四面各八。三十二王。同受乐故。後两</span> <lb ed="T" n="0754b06"/><span class="tx">颂遣四主提头赖咤。唐言护国。王弗婆提。</span> <lb ed="T" n="0754b07"/><span class="tx">神母女等皆彼眷属。毘楼勒叉唐言长养。王</span> <lb ed="T" n="0754b08"/><span class="tx">阎浮提。毘楼博叉唐言杂语。王瞿耶尼。毘</span> <lb ed="T" n="0754b09"/><span class="tx">沙门者唐言多闻。王鬱单越。次一颂遣孔</span> <lb ed="T" n="0754b10"/><span class="tx">雀神。金色王者住七金山。身如金色。虽受</span> <lb ed="T" n="0754b11"/><span class="tx">鸟身而为仙主。二十八部大仙众者。须弥四</span> <lb ed="T" n="0754b12"/><span class="tx">面七金山。一一金山自为一部。四面各七。</span> <lb ed="T" n="0754b13"/><span class="tx">为二十八。次颂遣龙难陀等二。是外大海最</span> <lb ed="T" n="0754b14"/><span class="tx">大龙王。此名欢喜･小欢喜龙。善护<persName>佛</persName>法常</span> <lb ed="T" n="0754b15"/><span class="tx">欢喜故。娑伽罗者。是内甘海最大龙王。此名</span> <lb ed="T" n="0754b16"/><span class="tx">善贤。善事诸天有贤行故。伊钵罗者。阎浮</span> <lb ed="T" n="0754b17"/><span class="tx">提界最大龙王。头有伊罗钵罗树故。次颂八</span> <lb ed="T" n="0754b18"/><span class="tx">部名義如前。後颂杂神。水火雷电主守为</span> <lb ed="T" n="0754b19"/><span class="tx">名。鸠槃荼者食屍鬼王。毘舍遮者多身生鬼。</span> <lb ed="T" n="0754b20"/><span class="tx">是东方天王眷属。以有大刀于此别言</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0754b21"/><span class="tx"> 定深私捡此疏文。就敕偈神名以为十二</span> <lb ed="T" n="0754b22"/><span class="tx"> 类。金刚士</span><note place="inline">一</note><span class="tx">善神</span><note place="inline">二</note><span class="tx">战勝神</span><note place="inline">三</note><span class="tx">护国神</span><note place="inline">四</note><span class="tx">护</span> <lb ed="T" n="0754b23"/><span class="tx"> 僧神</span><note place="inline">五</note><span class="tx">色界诸天</span><note place="inline">六</note><span class="tx">忉利天</span><note place="inline">七</note><span class="tx">四天</span><note place="inline">八</note><span class="tx">孔雀</span> <lb ed="T" n="0754b24"/><span class="tx"> 神</span><note place="inline">九</note><span class="tx">龙</span><note place="inline">十</note><span class="tx">八部</span><note place="inline">十一</note><span class="tx">杂神</span><note place="inline">十二</note><span class="tx">如是先<anchor n="0754b2404" xml:id="064710754b2404"></anchor>奉一</span> <lb ed="T" n="0754b25"/><span class="tx"> 人。其中摄多众。而则十二部也。不云</span> <lb ed="T" n="0754b26"/><span class="tx"> 二十八部也。而此中不释摩醯等名。但</span> <lb ed="T" n="0754b27"/><span class="tx"> 摄善神欤。古千手经幷疏中。无魔尼跋</span> <lb ed="T" n="0754b28"/><span class="tx"> 陀等二句。是故疏云设偈遣有十三颂。初</span> <lb ed="T" n="0754b29"/><span class="tx"> 遣金刚四句成文。次三四颂颂各有三句</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0754c01"/><note place="inline"> 三四十<br/>二也</note><span class="tx">私云。毘舍遮者。西方天二部鬼摄</span> <lb ed="T" n="0754c02"/><span class="tx"> 也。而今疏云东方天眷属</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">凡厥诸神</span> <lb ed="T" n="0754c03"/><span class="tx"> 名释皆不与梵合。圣意难测。何生疑惑</span> <lb ed="T" n="0754c04"/><span class="tx"> </span><note place="inline">疏中言八部名義如前<br/>者。指经序分中释也</note> <lb ed="T" n="0754c05"/><span class="tx">千手经二十八部众释一卷</span> <lb ed="T" n="0754c06"/><span class="tx"><anchor n="0754c0605" xml:id="064720754c0605"></anchor>建久九年四月十四日。于东寺假堂书写</span> <lb ed="T" n="0754c07"/><span class="tx"> 僧永真 </span> <lb ed="T" n="0754c08"/> <lb ed="T" n="0754c09"/> <lb ed="T" n="0754c10"/> <lb ed="T" n="0754c11"/> <lb ed="T" n="0754c12"/> <lb ed="T" n="0754c13"/> <lb ed="T" n="0754c14"/> <lb ed="T" n="0754c15"/> <lb ed="T" n="0754c16"/> <lb ed="T" n="0754c17"/> <lb ed="T" n="0754c18"/> <lb ed="T" n="0754c19"/> <lb ed="T" n="0754c20"/> <lb ed="T" n="0754c21"/> <lb ed="T" n="0754c22"/> <lb ed="T" n="0754c23"/> <lb ed="T" n="0754c24"/> <lb ed="T" n="0754c25"/> <lb ed="T" n="0754c26"/> <lb ed="T" n="0754c27"/> <lb ed="T" n="0754c28"/> <lb ed="T" n="0754c29"/> </body> <back> <cb:div type="taisho-notes"> <head>大正 挍註</head> <note n="0749b2401" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064520749b2401">＜原＞建久九年写高山寺藏本, ＜甲＞文和三年写佐伯定胤氏藏本</note> <note n="0749c0902" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064530749c0902">就＝取＜甲＞</note> <note n="0749c1303" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064540749c1303">（三）<sup>カ</sup>＋颂＜甲＞</note> <note n="0749c2404" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064550749c2404">〔也何者〕－＜甲＞</note> <note n="0750a0101" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064560750a0101">〔者〕－＜甲＞</note> <note n="0750a0302" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064570750a0302">〔荼〕－＜甲＞</note> <note n="0750b0803" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064580750b0803">〔神〕－＜甲＞</note> <note n="0750b1104" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064590750b1104"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ka%24.jpg" alt = "ka%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/k@a%24.jpg" alt = "k@a%24"/></span>＜甲＞</note> <note n="0750b2305" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645A0750b2305">（力）＋士＜乙＞</note> <note n="0750b2306" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645B0750b2306">〔名〕－＜乙＞</note> <note n="0751a1101" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645C0751a1101">善神＝神神＜甲＞</note> <note n="0751a2502" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645D0751a2502">曰＝云＜甲＞</note> <note n="0751c0303" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645E0751c0303">摩＝魔＜甲＞</note> <note n="0751c2204" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0645F0751c2204"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ttra%24.jpg" alt = "ttra%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/ndr@a%24.jpg" alt = "ndr@a%24"/></span><sup>カ</sup>＜甲＞</note> <note n="0752a1501" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064600752a1501"><span class="sd"><img src="jpgsdm/jra%24.jpg" alt = "jra%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/ja%24.jpg" alt = "ja%24"/></span>？</note> <note n="0752a2502" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064610752a2502">阿＝诃<sup>カ</sup>＜原＞＊</note> <note n="0752a2503" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064620752a2503">低＝胝＜甲＞＊</note> <note n="0752b2604" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064630752b2604"><span class="sd"><img src="jpgsdm/va%24.jpg" alt = "va%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/vai%24.jpg" alt = "vai%24"/></span><sup>カ</sup>＜甲＞</note> <note n="0752c0305" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064640752c0305"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ya%24.jpg" alt = "ya%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/yu%24.jpg" alt = "yu%24"/></span><sup>カ</sup>＜甲＞</note> <note n="0752c2206" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064650752c2206">〔方〕－＜甲＞</note> <note n="0753a0301" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064660753a0301">嗔＝真＜甲＞</note> <note n="0753a2302" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064670753a2302">香＝乐＜甲＞</note> <note n="0753a2703" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064680753a2703"><span class="sd"><img src="jpgsdm/sa%24.jpg" alt = "sa%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/su%24.jpg" alt = "su%24"/></span><sup>カ</sup>＜甲＞</note> <note n="0753b0804" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064690753b0804">神＋（也）＜甲＞</note> <note n="0753b1705" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646A0753b1705">庾＋（𡞹）＜甲＞</note> <note n="0753b1706" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646B0753b1706">雷＝电<sup>イ</sup>＜甲＞</note> <note n="0753b2007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646C0753b2007">瓜＝依＜甲＞</note> <note n="0753b2408" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646D0753b2408"><span class="sd"><img src="jpgsdm/dbh@a%24.jpg" alt = "dbh@a%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/bha%24.jpg" alt = "bha%24"/></span>＜甲＞</note> <note n="0754a2501" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646E0754a2501">能＋（护）？</note> <note n="0754a2602" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0646F0754a2602">和＝知？</note> <note n="0754b0303" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064700754b0303">令＝命＜甲＞</note> <note n="0754b2404" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064710754b2404">奉＝擧＜甲＞</note> <note n="0754c0605" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#064720754c0605">此奥书甲本无之, 甲本奥书曰, 写本奥书云, 本云, 一交了, 实任本, 文和三年六月二日于东寺西院僧坊以实任本书写挍合之次聊直文字加愚点毕, 杲宝生四十九</note> </cb:div> </back> </text> </TEI>